Czas czytania: 6.5 min.
Spis treści
- Fazy Księżyca – Pierwsza Kwadra i wzrost oświetlenia
- Układ planet – Wenus, Jowisz, Merkury i Saturn
- Aktywne roje meteorów – June Bootidy
- Przeloty ISS i satelitów
- Gdzie obserwować w regionie?
Fazy Księżyca – Pierwsza Kwadra i wzrost oświetlenia
21 czerwca o 23:55 CEST (5:55 pm EDT) następuje Pierwsza Kwadra (50% oświetlenia). Księżyc będzie widoczny wieczorem na południu-zachodzie i zajdzie około północy. W kolejnych dniach faza rośnie do Waxing Gibbous – pod koniec tygodnia Księżyc będzie już mocno oświetlony (powyżej 80%). Zjawisko to wynika z geometrycznego położenia Księżyca względem Ziemi i Słońca: w Pierwszej Kwadze widzimy dokładnie połowę oświetlonej tarczy, a dalszy wzrost to efekt orbity wokół Ziemi.
Układ planet – Wenus, Jowisz, Merkury i Saturn
Wieczorem, 30–60 minut po zachodzie Słońca (ok. 21:00–21:30 CEST), na zachodnim niebie dominuje jasna Wenus (mag. ok. -4,0). Jowisz (mag. -1,9) znajduje się niżej i bliżej horyzontu. Pod koniec tygodnia (ok. 25 czerwca) Merkury zbliży się do Jowisza, tworząc ciekawą parę nisko nad horyzontem. Saturn wschodzi nad ranem na wschodzie, ale poranki są już bardzo jasne, co ogranicza widoczność. Planety układają się wzdłuż ekliptyki – pozornej drogi Słońca na niebie – dlatego w tym okresie widzimy je blisko siebie po zachodzie.
Aktywne roje meteorów – June Bootidy
June Bootidy (radiant w gwiazdozbiorze Bootesa) są aktywne przez cały tydzień, z maksimum przewidzianym około 22–27 czerwca (ZHR zmienny, zwykle niski, ale zdarzają się niespodziewane wzmocnienia). Radiant wysoko wieczorem – najlepsze warunki po północy, gdy Księżyc już zajdzie lub jest nisko. Meteory poruszają się powoli (18 km/s) i pochodzą z pyłu komety 7P/Pons-Winnecke. Dodatkowe słabe antyhelionowe (ANT).
Przeloty ISS i satelitów
Międzynarodowa Stacja Kosmiczna przeleci widocznie kilka razy w tygodniu – głównie wieczorem lub nad ranem. Przeloty trwają 2–6 minut przy jasności do -4 mag. Polecamy aplikację Spot the Station z lokalizacją na Ryglice lub Tuchów. Satelity Starlink mogą tworzyć charakterystyczne „pociągi” – łatwe do zauważenia gołym okiem tuż po zachodzie lub przed wschodem Słońca.
Gdzie obserwować w regionie?
Najlepsze warunki oferują wzniesienia Pasma Brzanki (okolice Jodłowej, Szerzyn, Swoszowej, Żurowej) oraz Pogórza Ciężkowickiego (np. okolice Tuchowa, Dąbrówki Tuchowskiej, Olszyn). Niskie zanieczyszczenie światłem w dolinach rzek Biała, Wisłoka i Dunajec zapewnia ciemne niebo. Unikaj bezpośredniego oświetlenia z Tarnowa, Pilzna czy Ryglice centrum. Weź leżak, czerwoną latarkę i termos – noce letnie bywają chłodne przed świtem.
Źródła informacji: TimeAndDate, EarthSky, NASA, AMS Meteor Showers
